Obserwatorium Arecibo

seti-arecibo

Obserwatorium Arecibo składa się z radioteleskopu o największej pojedynczej czaszy na świecie, mającej średnicę 305 metrów. Obserwatorium to znajduje się w okolicach miejscowości Arecibo w Portoryko. Jest wykorzystywane przez Cornell University we współpracy z National Science Foundation w badaniach radioastronomicznych, atmosferycznych oraz radarowych. Dostępu do teleskopu udziela się jednostkom naukowym na podstawie podań przez niezależną komisję naukową.

Rozmiary radioteleskopu sprawiają, że jest on łatwo rozpoznawalny, a został uwieczniony między innymi w filmach GoldenEye i Kontakt. Jest także znany jako główne źródło danych do projektu SETI@home.

Czasza radioteleskopu jest zbudowana w leju krasowym z 38 778 aluminiowych paneli o rozmiarach 1×2 metry, które podtrzymywane są przez stalowe zbrojenia. Jej kształt jest sferyczny (nie natomiast, jak w przypadku większości radioteleskopów, paraboliczny). Wynika to ze sposobu nakierowywania radioteleskopu na sygnał: czasza jest nieruchoma, zaś przemieszczany jest odbiornik. Sam odbiornik umieszczony jest na 900-tonowej konstrukcji, zawieszonej na wysokości 150 metrów na 18 kablach, które podczepione są do trzech żelbetowych słupów. Zawiera drugą i trzecią czaszę skupiającą odbite fale na antenie. Ruchomość odbiornika umożliwia nakierowywanie radioteleskopu na dowolny punkt w stożku o rozwartości 40 stopni wokół zenitu. Położenie blisko równika pozwala Arecibo obserwować wszystkie planety w Układzie Słonecznym (jednak siła sygnału wystarcza do prowadzenia obserwacji co najwyżej Saturna).

Radioteleskop działa nieprzerwanie od 1 listopada 1963 roku i w tym czasie był kilkukrotnie usprawniany. W 1974 roku dodano nowe poszycie czaszy, o lepszych parametrach odbijających, a w 1997 roku zamontowano antenę typu Gregorian, zawierającą drugą i trzecią czaszę, które skupiają fale radiowe w jednym punkcie. Pozwoliło to zainstalować zestaw odbiorników pokrywających całe pasmo 1-10 GHz, a jednocześnie dobudowano ekrany dookoła obserwatorium, które izolują je od fal radiowych z powierzchni (zmniejszając tym samym szumy) i zainstalowano przekaźniki o większej mocy.

Radioteleskop ten pozwolił dokonać wielu ważnych odkryć naukowych. 7 kwietnia 1964 r, niecałe pół roku po uruchomieniu, zaobserwowano przy jego pomocy, że Merkury wykonuje obrót nie w 88 dni (swój rok gwiazdowy, jak wcześniej sądzono), lecz w 59 dni. Natomiast w 1968 roku odkrycie okresowych (33 ms) impulsów radiowych z Mgławicy Kraba dało pierwszy dowód istnienia gwiazd neutronowych. W 1974 roku Hulse i Taylor odkryli pierwszy podwójny układ pulsarów, przy którego pomocy potwierdzili obserwacyjnie poprawność teorii względności, za co dostali później Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Następnie w 1990 r polski astronom Aleksander Wolszczan zmierzył okresy oscylacji pulsara PSR 1257+12, co pozwoliło mu odkryć krążące wokół niego trzy planety pozasłoneczne.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *